Het vernuft van FishFlow Innovations Wat begon met een observatie bij een gemaal groeide uit tot een internationaal opererend innovatiebedrijf met klanten over de hele wereld. Vanuit Medemblik ontwikkelt FishFlow Innovations oplossingen die vissen beschermen, waterbeheer verbeteren en bijdragen aan duurzame energieopwekking. Het leverde het bedrijf dit jaar een plek op als finalist voor de Rabobank Méér Prijs tijdens het Westfries Ondernemersgala. Achter het succes schuilt een bijzonder verhaal waarin praktijkkennis, doorzettingsvermogen en innovatie samenkomen. Sommige innovaties ontstaan niet achter een bureau, maar in de praktijk. Dat geldt in het bijzonder voor FishFlow Innovations. De oorsprong van het bedrijf gaat terug naar 2002, toen visbioloog Marcel Klinge van Witteveen+Bos tijdens een bezoek aan een gemaal grootschalige vissterfte constateerde. Toen hij hierover in gesprek raakte met Gerard Manshanden, destijds beroepsvisser op het IJsselmeer, bleek die al na te denken over een oplossing. Tijdens een symposium werden de eerste schetsen gemaakt voor een vispassage die vissen veilig langs de pompen van gemalen zou kunnen leiden. Wat begon als een gedeelde zorg groeide uit tot een onderneming met internationale impact. Innovatie vanuit de praktijk In 2005 werd de eerste vispassage gerealiseerd bij gemaal Meerweg in Groningen, in het gebied van Waterschap Hunze en Aa’s. Een jaar later volgde de oprichting van FishFlow Innovations. ‘Vanaf het begin stond voor ons één uitgangspunt centraal: oplossingen ontwikkelen die aansluiten bij het natuurlijke gedrag van vissen’, vertelt oprichter en CEO Gerard Manshanden. Die praktische benadering vormt nog altijd de basis van het bedrijf. Waar veel innovaties ontstaan vanuit theoretische modellen, ontwikkelt FishFlow oplossingen vanuit de praktijk. ‘Onze kennis van water, vismigratie en techniek combineren wij tot toepassingen die ecologisch verantwoord zijn en economisch aantrekkelijk zijn.’ Wereldwijde impact De bekendste innovatie van FishFlow is de zogenoemde Encased Archimedes Screw Pump, een volledig omsloten buisvijzelpomp. ‘Onze technologie maakt het mogelijk om grote hoeveelheden water te verpompen zonder schade toe te brengen aan migrerende vissen. Dat spreekt ook internationaal aan. Inmiddels ontvangen we aanvragen uit onder meer: Canada, Duitsland, Frankrijk, België, Engeland, Indonesië en Maleisië’, zegt Gerard. Deze innovatie trekt steeds meer aandacht van waterschappen en rijkswaterbeheerders wereldwijd. Onderzoeken in Nieuw-Zeeland tonen aan dat de technologie een uitzonderlijk hoog overlevingspercentage realiseert voor migrerende paling. In onafhankelijke onderzoeken werden overlevingspercentages van 99 tot 100 procent gemeten, resultaten die binnen de sector uitzonderlijk zijn. Die internationale interesse bevestigt dat duurzaamheid en economische haalbaarheid uitstekend samengaan. ‘Naast de ecologische voordelen zijn de installaties op de lange termijn aantrekkelijk door een lager energieverbruik, beperkte onderhoudsbehoefte en een lange levensduur.’ Minstens zo overtuigend is de economie erachter. Een Total Cost of Ownership analyse over een levensduur van tachtig jaar toont aan dat de omkaste pompen – ondanks een hogere aanvangsinvestering – miljoenen voordeliger uitvallen dan traditionele open vijzels, dankzij hoger rendement, minder onderhoud en lager energieverbruik. ‘Voor beheerders die op de lange termijn rekenen betekent dat een uitzonderlijke return on investment: een installatie die nauwelijks onderhoud vraagt en jarenlang met hoog rendement blijft draaien.’ Duurzame energieopwekking en energieopslag De ambities van FishFlow reiken inmiddels verder dan vismigratie alleen. ‘Op basis van hetzelfde vijzelprincipe werken we inmiddels ook aan toepassingen voor duurzame energieopwekking en energieopslag. Daarmee laten we zien dat onze technologie op meerdere maatschappelijke uitdagingen een antwoord kan bieden’, vertelt operational director Niels Manshanden. De partner in bouwkundige innovatie ontwikkelt innovatieve toepassingen voor duurzame energieopwekking en energieopslag. Op basis van hetzelfde vijzelprincipe werkt FishFlow aan getijdenturbines waarmee energie kan worden opgewekt zonder schade aan het onderwaterleven. Daarnaast participeert de specialist in grootschalige samenwerkingsverbanden rondom toekomstige energieprojecten. ‘Een voorbeeld hiervan is onze betrokkenheid bij Delta21, een ambitieus plan nabij de Maasvlakte waarin waterveiligheid, duurzame energieopwekking en energieopslag samenkomen. Binnen deze coöperatie werken we samen met partijen als Boskalis, Van Oord, Ballast Nedam, BAM, Shell, RWE en de Provincie Zuid-Holland. Dat laat zien dat onze technologie ook op grote schaal een rol kan spelen in de energietransitie.’ Innovatieve kracht Ondernemerschap betekent voor FishFlow voortdurend vooruitkijken. Naast de bestaande producten wordt gewerkt aan nieuwe ontwikkelingen, waaronder de Vijzeltrommelzeef (zelfreinigende koelwaterzeef), visweringen met stroboscooplicht, de cavitatievrije scheepsschroef en de visheveltrap. De nominatie voor de Rabobank Méér Prijs is een mooie erkenning van die innovatieve kracht. ‘We blijven kijken hoe we met slimme techniek kunnen bijdragen aan duurzame oplossingen voor waterbeheer, natuur en energie. Die combinatie van innovatie en praktische toepasbaarheid zit in het DNA van FishFlow’, besluiten Gerard en Niels. Vanuit Medemblik laat FishFlow zien dat een idee dat ontstaat aan de waterkant kan uitgroeien tot een oplossing met wereldwijde impact. fishflow.nl
